ERGO Software

Pracownia Usług Informatycznych
http://www.ergo.pl

OPIS ŚRODOWISKA PROGRAMU

Data 16 maja 2003

 

W rozdziale opisaliśmy podstawowe zasady obsługi programu oraz podstawową terminologię używaną w dalszej części instrukcji. Zapoznanie się z tym rozdziałem jest niezbędne do prawidłowej i efektywnej obsługi programu.

Informacje wstępne

W całym programie obowiązują jednakowe zasady obsługi i prezentacji danych. Składają się one ze spójnego, jednocześnie prostego, sposobu wyboru zadań do wykonania, wprowadzania i modyfikacji informacji, ustawiania parametrów itp.

Program komunikuje się z użytkownikiem poprzez podstawowe elementy, którymi są: menu, okno, dialog, pole, wiersz podpowiedzi.

Podstawowymi klawiszami, za pomocą których wykonuje się prawie wszystkie operacje są: Enter, Esc, Tab.

Podstawowe klawisze

Esc służy w całym programie do rezygnacji z wykonywanej operacji lub wycofania się z aktualnie wprowadzanych danych (dialogu).

Tab lub Shift+Tab służy do przechodzenia pomiędzy polami dialogu (akceptacji wpisu w aktualnie edytowanym polu) lub dostępnymi komendami na liście. Klawisz ten nie jest obsługiwany w menu.

Enter służy do akceptacji wprowadzonych danych jako całość (np. wszystkie informacje o kliencie w dialogu), wyboru komendy lub opcji z menu.
Uwaga! W niektórych programach klawisz ten służy do akceptacji jednego pola (taką rolę w naszym programie pełni klawisz Tab). Zwracamy uwagę na tę różnicę.

Menu

Menu służy do wyboru jednej z pozycji (opcji). Menu główne wyświetlane jest w górnym wierszu ekranu. Aby wywołać opcję z menu należy nacisnąć klawisz F10 lub Alt i wyróżnioną literę. Po wybraniu opcji z głównego menu wyświetlona może być dalsza lista pozycji w układzie pionowym. Dalej należy użyć klawiszy strzałek oraz zaakceptować klawiszem Enter wybraną opcję.

Wyboru pozycji menu możesz dokonać przy pomocy:
· Naciśnięcia klawisza Alt oraz podświetlonej litery wyświetlanej w pozycji menu.
· Najechania przy pomocy klawiszy strzałkowych paskiem wyróżniającym na pozycję oraz naciśnięcie Enter.
· Naprowadzenia kursora myszy na daną pozycję menu i naciśnięcie lewego klawisza myszy.

Dialog

Okno dialogu jest obramowanym, tj. otoczonym ramką, fragmentem ekranu. W dialogu wyświetlane są informacje, pola służące wprowadzaniu i modyfikowaniu danych itp.

A Ikona zamknięcia dialogu myszą
B Pola dialogu
C Tytuł dialogu
D Pola komendy
E Ramka dialogu

W dialogu wyświetlane są pola. Dialog jest najczęściej wykorzystywanym elementem w komunikacji programu z użytkownikiem.

Pola mogą być różnego typu. Typy pól, zasady ich obsługi opisaliśmy poniżej.

Jak poruszać się po polach dialogu

W dialogu wyświetlane są pola różnego typu. Przechodzenia pomiędzy polami możesz dokonać przez:
· naciśnięcie klawisza Tab lub Shift Tab powoduje przejście o jedno pole do przodu lub do tyłu; pola położone są z reguły od góry do dołu ekranu; sposób ten jest efektywny, gdy wpisujemy informacje do każdego pola po kolei;
· naciśnięcie klawisza Alt i litery wyróżnionej danego pola; prawie każde pole ma wyróżnioną literę; sposób ten jest efektywny, gdy chcemy wpisać informacje do wybranego pola dialogu;
· naprowadzenie kursora myszki na dane pole i naciśnięcie lewego klawisza myszy; metoda ta jest łatwa, ale nie jest zbyt szybka.

Pole edycyjne

Do wprowadzania, wyświetlania i modyfikacji informacji służy pole edycyjne.

A Opis pola edycyjnego
B Pole edycyjne

Do pola edycyjnego możesz wpisać informacje odpowiednie dla jego typu. Przykładowo, do pola "cena" możliwe jest wprowadzenie tylko cyfr, do pola "nazwisko" liter, "data" tylko cyfr w formacie dd.mm.rrrr. Program nie zaakceptuje niepoprawnych danych.

A Pole edycyjne typu data
B Pole edycyjne typu numerycznego

Jakich klawiszy używać w polu edycyjnym

W polu edycyjnym możesz używać następujących klawiszy:
· Strzałka w prawo, strzałka w lewo zmienia pozycję kursora o jeden znak;
· Home przenosi kursor na początek pola
· End przenosi kursor na koniec pola
· Delete (Del) usuwa znak w miejscu kursora
· BackSpace (BS) usuwa znak na lewo od kursora
· Insert przełącza tryb wstawianie/nadpisywanie, uwidacznia się to kształtem kursora: przy wstawianiu kursor ma kształt_ , przy nadpisywaniu ˙
· Caps Lock przełącza tryb duże/małe litery.

W polach edycyjnych, które mają więcej niż jeden wiersz obowiązują odmienne zasady użycia klawisza Enter. W takim polu klawisz Enter powoduje przejście do następnego wiersza, nie powoduje natomiast zatwierdzenia dialogu. Jeżeli chcesz zatwierdzić dialog, powinieneś użyć klawisza Tab lub Shift Tab aby wykonać komendę Akceptuję lub zatwierdzić ją przy pomocy myszy. W polu edycyjnym wielowierszowym poruszamy się przy użyciu klawiszy strzałkowych. Nie obowiązują w nim zasady związane z opisanym wyżej podświetleniem.

Pole typu lista oraz komendy na liście

Pole tego typu umożliwia wyświetlanie wielu elementów we fragmencie okna, np. listy miast. W danym momencie na ekranie może być widoczna tylko skończona liczba elementów, ograniczona wysokością pola. W polu tym można przewijać elementy i w ten sposób przejrzeć wszystkie elementy listy.

A Wyróżniona litera, wykonanie poprzez naciśnięcie Alt i wyróżnionej litery
B Komenda domyślna, wykonanie poprzez naciśnięcie klawisza Enter
C Inne komendy

Komendy są polami dialogu, które z reguły oznaczają wykonanie jakiejś akcji. Jeżeli są to komendy dla listy, to wykonanie komendy najczęściej będzie dotyczyło wybranego elementu listy.

Często jedna z komend jest wyróżniona. Zostanie ona automatycznie wykonana po naciśnięciu klawisza Enter. Jest to tzw. komenda domyślna.

Jakich klawiszy możesz używać w polu typu lista

W polu typu lista możesz używać następujących klawiszy:
· strzałka w dół i strzałka w górę przechodzi na następny/poprzedni element
· PgDn przewija o większą liczbę elementów w dół
· PdUp przewija o większą liczbę elementów w górę
· Ctrl PgDn przechodzi na ostatni element listy
· Ctrl PgUp przechodzi na pierwszy element listy

Zmiana komendy domyślnej (lub pola dialogu) następuje przez naciśnięcie klawisza Tab lub Shift Tab.

Pole typu zaznacz

A Tytuł pól
B Pole nie zaznaczone
C Pola zaznaczone

Pole typu zaznacz jest używane do określania, że coś ma miejsce lub nie. Mówimy, że pole jest zaznaczone, jeżeli w nawiasach jest znak X.

Jakich klawiszy używać? Zmiany stanu pola (z zaznaczonego na niezaznaczone i odwrotnie) dokonasz przez naciśnięcie klawisza Spacja lub Alt i wyróżnionej litery
Jeżeli w grupie jest więcej niż jedno pole tego typu, to poruszamy się pomiędzy polami przy użyciu klawiszy strzałkowych.

Pole typu przycisk

A Tytuł
B Element wybrany

W polu typu przycisk (bo zawsze jeden jest wciśnięty, a pozostałe wyciśnięte) możliwe jest wybranie jednego i dokładnie jednego elementu z podanej listy. Wyboru dokonujemy przy użyciu klawiszy strzałkowych. Wybranym elementem jest ten, przy którym znajduje się kropka.

Wybrane komendy na listach

Maska

Komendą Maska możesz z listy wszystkich dostępnych elementów listy wyświetlić tylko te wybrane, które spełniają podany warunek.

Po wywołaniu tej komendy pojawia się okno dialogowe z wybranymi polami, w które możesz wprowadzić taką treść, która będzie decydowała, czy dany element listy ma być widoczny czy nie. Nie wpisanie żadnej treści (zostawienie pola pustego) oznacza, że mają być widoczne wszystkie elementy listy.

Element będzie widoczny, jeżeli wpisany fragment tekstu występuje w elemencie. Na przykład, z listy miast: Poznań, Konin, Kalisz po wpisaniu maski składającej się z litery 'o' będą widoczne: Poznań, Konin, a po wpisaniu maski 'kon' będzie widoczny Konin.

Sort

Komendą Sort możesz zmienić kolejność prezentacji danych na liście. Zmiana sposobu sortowania zmienia jednocześnie pole, wg którego następuje wyszukiwanie iteracyjne opisane niżej.

Wyszukiwanie iteracyjne

W niektórych listach możesz zastosować wyszukiwanie iteracyjne. Polega ono na podawaniu kolejnych liter szukanego elementu. Przypuśćmy, że chcesz wyszukać miasto Poznań z listy miast. Naciskasz kolejno litery: P, O, Z, ... Program będzie wyświetlał kolejno miasta zaczynające się na literę P, następnie PO, itd.

Jest to bardzo szybkie wyszukiwanie, wymaga jednak podawania liter od początku nazwy, a nie tak jak w mechanizmie Maski, gdzie możesz podać litery ze środka szukanego elementu.

Cofnięcie się do poprzedniej litery następuje po naciśnięciu klawisza Back Space.

Użycie klawiszy strzałkowych kasuje wprowadzone wcześniej wyszukiwanie.

Jak obsługiwane są polskie litery

W programie możesz w prosty sposób wprowadzać polskie litery. Uzyskujesz je poprzez naciśnięcie klawisza Alt i odpowiedniej litery łacińskiej, np. Alt A daje literę ą. Wyjątek stanowi litera ź, którą uzyskujemy przez naciśnięcie Alt X.

Duże litery uzyskasz poprzez naciśnięcie klawisza Shift, np. naciskając Alt Shift A uzyskasz literę Ą. Podobny efekt uzyskasz wciskając klawisz Caps Lock, co jest sygnalizowane zapaleniem się odpowiedniej diody. Klawisz ten zachowuje swój stan do momentu wyłączenia.

Polskie litery mogą być wyświetlane w różnych standardach, np. Mazovia, Latin 2, i inne. Zasady wyboru standardu wyświetlania opisaliśmy w rozdziale “Opcje dodatkowe”.

Wskazówka Ponieważ program obsługuje klawiaturę w standardzie Mazovia, może wystąpić błędny odczyt klawiatury w przypadku, gdy masz zainstalowany systemowy program obsługujący klawiaturę w innym standardzie.

Jak uaktywnić wprowadzanie polskich liter

Ponieważ klawisz Alt z literą służy również do szybkiego wyboru opcji i pól dialogu, wprowadziliśmy prosty sposób przełączania programu pomiędzy trybem wyboru a trybem wprowadzania polskich liter. Włączenie klawisza Scroll Lock, sygnalizowane zapaleniem się odpowiedniej diody na klawiaturze, powoduje włączenie trybu wprowadzania polskich liter. Analogicznie wyłączenie klawisza Scroll Lock, czemu odpowiada zgaszenie diody, powoduje przejście programu w tryb wyboru.

Jeżeli program nie wyświetla polskich znaków

Przyczyna

Jak zaradzić

Nie uaktywniony tryb wprowadzania polskich znaków.

Wciśnij klawisz Scroll Lock .

Nie ustawiony standard polskich liter na ekranie.

Ustaw standard polskich liter dla ekranu w opcji Inne => Polskie litery na ekranie .

 

Jeżeli program nie wyświetla poprawnie polskich znaków

Przyczyna

Jak zaradzić

Nie wywołany program wyświetlania polskich znaków na ekranie lub nie ustawiona konfiguracja systemu operacyjnego.

Wywołaj program wyświetlania polskich znaków na ekranie przed wywołaniem programu lub zobacz w dokumentacji systemu operacyjnego jak ustawić standard polskich znaków.

 

Jak przeglądać duże dokumenty

Dokumenty i zestawienia z reguły możesz podglądnąć przed wydrukiem. Jeżeli dokument nie mieści się na ekranie, to możesz użyć klawiszy strzałkowych, Ctrl-PgDn, Ctrl-PdUp, Home, End do poruszania się po dokumencie.

Jak wydrukować przeglądany dokument

Przeglądane dokumenty możesz wydrukować komendą F3 Drukuj lub zachować w zbiorze komendą F2 Do zbioru. Po wybraniu tej drugiej komendy musisz podać nazwę zbioru, w którym treść dokumentu ma zostać zapisana. Jeżeli podany zbiór istnieje, treść zostanie dołączona na koniec.